In de wintermaanden gedijen mossen en korstmossen vooral. Zij hebben dan geen last van concurrentie van de hogere planten in wier schaduw zij staan gedurende de warme tijd van het jaar. Of deze vaatplanten nu bladverliezende loofbomen zijn of één- en tweejarigen waarvan in de winter behalve enkele bladrozetten niets te zien is: mossen overheersen in de winter en kleuren de bodem op veel plaatsen in vele tinten groen. Het is dus ook de tijd dat je op zoek kunt naar paddenstoeltjes die op en aan mossen leven en de aardigste in die groep zijn wel de Mosoortjes. Er zijn grofweg twee geslachten binnen de mosoortjes: Arrhenia en Rimbachia. De soorten in het laatste geslacht zijn vliezig, rein wit en altijd veel kleiner dan 5 mm, de soorten in Arrhenia hebben een geplooide of gerimpelde onderzijde, zijn doorgaans rond de 5 mm of groter en nooit zuiver wit, maar vertonen duidelijk grijs- of bruintinten. De zeldzaamste is het Moerasmosoortje (Arrhenia lobata) dat op slaapmossen in kalkmoeras te vinden is. Hij wordt maar zelden gemeld. Het Gesteeld mosoortje (A. spathulata) en het steelloze Gerimpeld mosoortje (A. retiruga) zijn veel algemener en ook niet zo kieskeurig: zij kunnen in uiteenlopende milieus op mossen aangetroffen worden. Opmerkelijk is dat het Gerimpeld mosoortje uitsluitend op slaapmossen groeit, terwijl het Gesteeld mosoortje alleen op topkapselmossen te vinden is. Hieruit blijkt dat de twee taxonomische hoofdgroepen binnen de bladmossen fysiologisch ook van elkaar verschillen: hoe anders kunnen twee zo verwante schimmelsoorten een zo obligate voorkeur voor één van de twee groepen ontwikkeld hebben!
Tekst: Aldert Gutter; foto's: Gerben Winkel
Zie voor verspreidingsinformatie van het Gerimpeld mosoortje verder:
